ACEGA - Asociación de Celíacos de Galicia | 981 104 467 - 679 461 003 | [email protected]

Enfermedades Asociadas

Adoitan preceder á EC, aínda que tamén se poden manifestar simultaneamente e mesmo despois dela. Os pacientes que as padecen son considerados grupos de risco, xa que a súa asociación prodúcese cunha frecuencia superior á esperada:
Dermatite Herpetiforme

A dermatite herpetiforme considérase a manifestación cutánea da enfermidade celiaca. É unha enfermidade ampollosa autoinmune pouco frecuente que sofren entre 11,5 e 75 persoas de cada 100.000. Trátase dunha erupción cutánea extremadamente prurixinosa composta de protuberancias e bochas ou vesículas que aparecen usualmente nos cóbados, os xeonllos, as costas e os glúteos. Na maioría dos casos, a erupción é do mesmo tamaño e forma en todos os lados. A erupción é crónica, o que significa que continúa durante un período de tempo prolongado por iso, pódese tratar con dapsona, un antibiótico que pode axudar á maioría dos pacientes cando sufran brotes puntuais . Non todas as persoas celiacas manifestan dermatites herpetiforme pero todas as persoas con este tipo de dermatite son celiacas.

Para o diagnóstico, na maioría dos casos, realízase unha proba de inmunofluorescencia directa e unha biopsia de pel. Ao ser a manifestación cutánea da enfermidade celiaca, o único tratamento é a dieta estrita sen glute.

Dermatite herpetiforme

A dermatite herpetiforme considérase a manifestación cutánea da enfermidade celiaca. É unha enfermidade ampollosa autoinmune pouco frecuente que sofren entre 11,5 e 75 persoas de cada 100.000. Trátase dunha erupción cutánea extremadamente pruriginosa composta de protuberancias e bochas ou vesículas que aparecen usualmente nos cóbados, os xeonllos, as costas e os glúteos. Na maioría dos casos, a erupción é do mesmo tamaño e forma en ambos os lados. A erupción é crónica, o que significa que continúa durante un período de tempo prolongado por iso, pódese tratar con dapsona, un antibiótico que pode axudar á maioría dos pacientes cando sufran brotes puntuais. Non todas as persoas celiacas manifestan dermatites herpetiforme pero todas as persoas con este tipo de dermatite son celiacas.
Para o diagnóstico, na maioría dos casos, realízase unha proba de inmunofluorescencia directa e unha biopsia de pel. Ao ser a manifestación cutánea da enfermidade celiaca, o único tratamento é dieta estrita sen glute.

Diabetes Mellitus tipo I

A diabetes tipo 1 é unha enfermidade autoinmune crónica que se caracteriza porque o páncreas perde a capacidade de xerar insulina, a hormona que regula a hiperglucemia. Por este motivo, as persoas con diabetes tipo 1 requirirán a administración de insulina a diario para sempre. Entre o 5% e o 10% das persoas con diabetes no mundo padecen este tipo da enfermidade.
Os motivos detrás desta resposta autoinmune aínda non se coñecen do todo. Parece que existe certo compoñente xenético na predisposición para desenvolvela, pero tamén poida que sexa necesario un compoñente ambiental para que se desencadee a reacción inmune que acabará destruíndo as células beta dos illotes de Langerhans, que son as rexións do páncreas encargadas de producir as hormonas que regularán a cantidade de glicosa no sangue.
O debut da diabetes tipo 1 adóitase producir a idades temperás, durante a infancia ou a adolescencia, polo que esta enfermidade tamén se coñece como diabetes infantil ou infanto-xuvenil. Nalgúns casos minoritarios a reacción autoinmune pode producirse xa na idade adulta, o que dificulta o seu diagnóstico; existen probas específicas para avaliar a capacidade de produción de insulina do páncreas ou se se produciu unha reacción autoinmune contra a hormona.
A relación entre a diabetes tipo 1 e a enfermidade celiaca non se coñece ben, pero é unha realidade para moitos pacientes e as súas familias. Calcúlase que ao redor dun 8% – 10% das persoas con diabetes tipo 1 padecen tamén enfermidade celiaca, o que supón unha prevalencia desta segunda patoloxía moi superior á que se rexistra na poboación xeral.
Sobre a resposta á pregunta de cómo é posible que estas dúas entidades conflúan de forma tan habitual, non se sabe con exactitude, pero si que a raíz hai que buscala en que ambas son trastornos da autoinmunidade, nos que o sistema de defensa do organismo reacciona contra células do propio corpo: na enfermidade celiaca xéranse anticorpos fronte a unhas proteínas do tubo dixestivo, mentres que na diabetes tipo 1, os anticorpos diríxense ás células produtoras de insulina.

Intolerancia á lactosa

É a incapacidade de dixerir a lactosa, azucre presente de forma natural no leite e os seus derivados. A lactosa é un disacárido, formado pola unión dos monosacáridos glicosa e galactosa. A súa desintegración é levada a cabo a nivel intestinal por unha encima chamada lactasa, que converte a lactosa en glicosa e a galactosa. Esta encima atópase no intestino delgado.
Ao carecer desta encima, a lactosa non se desintegraría nos seus monosacáridos e pasaría directamente ao intestino groso provocando síntomas como dor abdominal, hinchazón, flatulencia e diarrea. A intolerancia á lactosa caracterízase pola regulación decrecente da actividade da encima lactasa.

A enfermidade celiaca, a diferenza da intolerancia á lactosa, é unha enfermidade autoinmune producida pola inxesta de glute e prolaminas relacionadas. As persoas celiacas ao inxerir glute sofren atrofia das microvellosidades intestinais do intestino delgado, lugar onde se xera a encima lactasa véndose diminuída a súa produción. Debido a isto moitas persoas diagnosticadas de enfermidade celiaca son ademais intolerantes á lactosa.

Este problema normalmente desaparece nas persoas celiacas ao realizar a dieta sen glute correctamente xa que esta dieta permite a rexeneración das microvellosidades intestinais conseguíndose así a recuperación da produción da lactasa e a correcta absorción dos nutrientes.

Intolerancia hereditaria á fructosa (IHF)

A intolerancia hereditaria á fructosa (IHF) é unha enfermidade metabólica rara (prevalencia 1-9/100.000) onde existe unha deficiencia da encima “ALDOLASA B”, encima encargada do metabolismo da fructosa (en fígado principalmente). O seu diagnóstico realízase por unha análise xenética (buscando as mutacións no xene que codifica a encima). A fructosa atópase de maneira natural en froitas e multitude de verduras, na sacarosa (disacárido de fructosa-glicosa), ademais moitos dos produtos sen azucre teñen polialcoholes e/ou edulcorantes tamén contraindicados en IHF como sorbitol, maltitol, lactitol, isomaltitol, tagatosa, etc.
A relación entre IHF e enfermidade celiaca coñécese desde hai algúns anos, sendo a prevalencia de enfermidade celiaca en pacientes IHF superior á poboación xeral (>10%). Descoñécese a causa desta asociación, pero sería recomendable estudar a posibilidade de enfermidade celiaca naqueles pacientes IHF onde non se produce unha melloría tras a restrición da fructosa da dieta. Os síntomas da exposición ao glute poden ser similares aos da IHF en relación á disfunción hepática, algunhas alteracións gastrointestinales ou problemas no crecemento, aínda que as manifestacións neurolóxicas ou hipoglucemias postpandriales non están relacionadas coa enfermidade celiaca. O caso contrario é pouco frecuente debido á baixa prevalencia da IHF, pero naqueles pacientes celiacos sería moi importante realizar unha ampla historia dietética e preguntar polo rexeitamento aos alimentos, sobre todo nos nenos que rexeitan todos os doces e froitas e padeceron síntomas gastrointestinales desde os primeiros meses de vida.
É moi importante non confundir a Intolerancia Hereditaria á Fructosa-IHF coa malabsorción de fructosa (mal chamada intolerancia á fructosa, cuxo diagnóstico se realiza pola proba de hidróxeno expirado), xa que esta segunda débese a un problema na absorción deste azucre, producíndose principalmente síntomas gastrointestinales (diarreas, flatulencias, etc.), aínda que o resto de síntomas dependerá da causa principal desta malabsorción.

Bibliografía:
– Ciacci C, Gennarelli D, Esposito G, Tortora R, Salvatore F, Sacchetti L. Hereditary fructose intolerance and celiac disease: a novel genetic association. Clin Gastroenterol Hepatol. 2006 May;4(5):635-8. doi: 10.1016/j.cgh.2005.12.004. PMID: 16630753.

– Păcurar D, Leşanu G, Dijmărescu I, Ţincu IF, Gherghiceanu M, Orăşeanu D. Genetic disorder in carbohydrates metabolism: hereditary fructose intolerance associated with celiac disease. Rom J Morphol Embryol. 2017;58(3):1109-1113. PMID: 29250698.

– Bharadia L, Shivpuri D. Non responsive celiac disease due to coexisting hereditary fructose intolerance. Indian J Gastroenterol. 2012 Apr;31(2):83-4. doi: 10.1007/s12664-012-0169-1. Epub 2012 Mar 30. PMID: 22461154.

Déficit selectivo de IgA

Polo menos o 1 % dos pacientes celíacos van presentar unha deficiencia de IgA, circunstancia que debe ser coñecida polo médico, xa que os marcadores serológicos da EC son IgA, o que pode determinar a aparición de falsos negativos. En tal caso, solicitaríanse marcadores serológicos IgG, moi sensibles, pero menos específicos para a EC (Ramírez e col., 2016).

Síndrome de Down

A prevalencia de EC é polo menos un 2 % ( Gale e col, 1997) podendo chegar a un 6-7 % segundo Carnicer e col., (2001) naquelas persoas que padecen a síndrome de down, o que representa un risco superior ao da poboación xeral.
Enfermidade hepática
Existen multitude de estudos científicos que avalan a relación entre o diagnóstico tardío da EC e patoloxías relacionadas co fígado. Con todo, cando se chega ao diagnóstico e se comeza coa DSG, na maioría dos casos, os niveis bioquímicos relacionados co fígado adoitan normalizarse ( Bardella e col., 1995, Duggan & Duggan, 2005, Sainsbury e col., 2011).

Enfermidades da Tiroides

Na bibliografía científica existente móstrase evidencia na relación entre desordes endocrinos e a EC ( Collin e col., 1994). Entre estas desordes destacarían as enfermidades vinculadas coa tiroides. Segundo un estudo realizado por Ventura e col., (2000) hai unha prevalencia dun 14 % de persoas con EC que presentan desordes relacionadas coa tiroides. Adoitan ser tiroidite autoinmune, tiroidite linfocitaria ou enfermidade de Graves- Basedow, cunha prevalencia aproximada do 5 %. É máis frecuente o hipotiroidismo que o hipertiroidismo.

Existen outras enfermidades asociadas á EC, coma o vitíligo, a alopecia areata, a artrite reumatoide, o lupus, o eritematoso sistémico, a síndrome de Sjögren, a enfermidade de Addison, a nefropatía por IgA, a encefalopatía progresiva, síndromes cerevelosas, etc. Todas estas con menor prevalencia de EC que as descritas anteriormente.

Close

Cart (0)

Cart is empty No products in the cart.

Celiacos Galicia

Asociación de Celíacos de Galicia



Language